Het aantal ongebonden makelaarskantoren vormt 18 tot 20 procent van de actieve makelaarskantoren, maar hun aandeel in woningtransacties is beperkt. In 2024 waren zij betrokken bij naar schatting 4 tot 10 procent van alle kooptransacties. Dat blijkt uit het rapport Inventarisatie ongebonden makelaars van onderzoeksbureau RIGO, opgesteld in opdracht van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.
Aanleiding voor het onderzoek is het Verbeterplan ‘Vertrouwen in het koopproces’ uit 2022. Uit een evaluatie bleek dat het draagvlak voor zelfregulering binnen de sector onder druk staat, mede door het beeld dat ongebonden makelaars niet gebonden zijn aan beroepscodes en afspraken, zoals het gebruik van een biedlogboek. Het ministerie wilde daarom inzicht krijgen in de omvang van deze groep.
Aandeel in transacties relatief klein
Volgens RIGO bestaat er geen betrouwbaar overzicht van het totale aantal individuele makelaars in Nederland. Daarom onderzocht het bureau de positie van ongebonden makelaars op drie manieren: op basis van transacties, makelaarskantoren en individuele makelaars.
Op basis van transacties waren ongebonden makelaars in 2024 betrokken bij minimaal 4 en maximaal 10 procent van alle woningverkopen. Kijkt men naar het aantal kantoren, dan vertegenwoordigen ongebonden makelaars 18 tot 20 procent van alle actieve makelaarskantoren. Daarbij gaat het om kantoren die in het betreffende jaar minstens één woning hebben verkocht.
Voor het aantal individuele makelaars kon geen betrouwbare schatting worden gemaakt. Volgens RIGO zijn ongebonden makelaars relatief vaak zelfstandig actief, waardoor het aantal individuele makelaars vermoedelijk dicht bij het aantal kantoren ligt.
Het relatief lage aandeel in transacties hangt samen met het gemiddeld lagere verkoopvolume van ongebonden kantoren. Zij verkopen doorgaans minder woningen per jaar dan kantoren die zijn aangesloten bij een brancheorganisatie.
Sterke groei sinds 2019
In 2024 telde Nederland 854 ongebonden makelaarskantoren met minimaal één woningtransactie. Dat is een stijging van 42 procent ten opzichte van 2019. Volgens RIGO hangt die groei mogelijk samen met de uitponding van huurwoningen door verhuurmakelaars.
Uit het onderzoek blijkt verder dat makelaars vooral ongebonden blijven omdat zij de meerwaarde van aansluiting bij een brancheorganisatie onvoldoende vinden opwegen tegen de kosten en tijdsinvestering. Vooral kleinere kantoren noemen de lidmaatschapskosten relatief hoog.
Makelaars die zich wel aansluiten bij een brancheorganisatie noemen juist het keurmerk richting consumenten en voordelen zoals kortingen op data en software als belangrijke redenen.
